De Britse sciencefictionauteur H.G. Wells zei ooit: "Als ik een volwassen man op een fiets zie, wanhoop ik niet aan de toekomst van de mensheid." Eins heeft ook een beroemde uitspraak over fietsen: "Het leven is als fietsen. Om je evenwicht te bewaren, moet je vooruit blijven gaan." Zijn fietsen werkelijk zo belangrijk voor de mens? Hoe heeft de fiets, die de meeste mensen tegenwoordig gebruiken om de laatste kilometers van hun woon-werkverkeer af te leggen, historisch gezien barrières tussen klasse en geslacht doorbroken?

In het boek "Bicycle: Wheel of Liberty" van de Britse schrijver Robert Payne combineert hij op ingenieuze wijze de culturele geschiedenis en technologische innovatie van de fiets met zijn eigen ontdekkingen en gevoelens als fietsliefhebber en fervent wielrenner. Hij onthult daarmee de verhalen over vrijheid aan de hand van het "Wheel of Liberty", een verhaal dat zich afspeelt in de nevelen van de geschiedenis.

Rond 1900 werden fietsen het dagelijkse vervoermiddel voor miljoenen mensen. Voor het eerst in de menselijke geschiedenis werd de arbeidersklasse mobiel – ze konden zich ook van A naar B verplaatsen, de eens zo overvolle gedeelde woningen stonden leeg, de buitenwijken breidden zich uit en de geografie van veel steden veranderde daardoor. Bovendien kregen vrouwen meer vrijheid en mogelijkheden door het fietsen, en werd fietsen zelfs een keerpunt in de lange strijd van vrouwen voor het vrouwenkiesrecht.

De populariteit van de fiets is in het tijdperk van de auto wat afgenomen. "Tegen het midden van de jaren zeventig had het culturele beeld van de fiets in Groot-Brittannië een dieptepunt bereikt. Hij werd niet langer gezien als een effectief vervoermiddel, maar als speelgoed. Of erger nog: als ongedierte in het verkeer." Is het mogelijk dat de fiets net zoveel mensen inspireert als in het verleden, dat meer mensen de sport blijven beoefenen en dat de sport zich verder ontwikkelt, zowel qua vorm als qua reikwijdte en vernieuwing? Payne is van mening dat als je je ooit blij en vrij hebt gevoeld tijdens het fietsen, "we iets fundamenteels gemeen hebben: we weten dat alles op de fiets zit."

Misschien wel de grootste impact van de fiets is dat hij de rigide klassen- en genderbarrières doorbreekt, en de democratische geest die hij met zich meebrengt, gaat de macht van die samenleving te boven. De Britse auteur H.G. Wells, ooit door een biograaf "de fietslaureaat" genoemd, gebruikte de fiets in verschillende van zijn romans om de dramatische veranderingen in de Britse samenleving te illustreren. "The Wheels of Chance" werd gepubliceerd in het welvarende jaar 1896. De protagonist Hoopdriver, een bediende van een kleermaker uit de lagere middenklasse, ontmoet een dame uit de hogere middenklasse tijdens een fietstocht. Zij verliet haar huis om "per fiets naar het platteland te reizen" en zo haar "vrijheid" te tonen. Wells gebruikt dit om het sociale klassensysteem in Groot-Brittannië te satiriseren en de impact ervan op de komst van de fiets te laten zien. Op de weg was Hoopdriver gelijkwaardig aan de dame. Wanneer je over een landweg in Sussex fietst, verdwijnen de sociale conventies van kleding, groepen, codes, regels en moraal die de verschillende klassen definiëren, als sneeuw voor de zon.

Je kunt niet zeggen dat de fiets de feministische beweging heeft aangewakkerd; de ontwikkeling van beide viel eerder samen. Toch was de fiets een keerpunt in de lange strijd van vrouwen voor stemrecht. Fietsfabrikanten wilden natuurlijk ook dat vrouwen fietsten. Ze maakten al damesfietsen sinds de eerste fietsprototypes in 1819. De veilige fiets veranderde alles en fietsen werd de eerste sport die het populairst was onder vrouwen. Tegen 1893 waren bijna alle fietsenFabrikanten maakten modellen voor vrouwen.